Osteoporoza
Strona główna            O autorze            Pomost            Opinie            Nowości            Publikacje            Kontakt

Zasady postępowania w osteoporozie:

Część 1

Część 2

Część 3

Część 4

Wersja skrócona


Podaj swój adres e-mail, aby otrzymywać zawiadomienia o nowościach na stronie:





Działy specjalne:

Program POMOST

The Paget Foundation

Pracownia Densytometrii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

 

Nowości z internetu na temat osteoporozy

Liczba wejść na stronę: 10602
(od 2006-11-09)

W miejscu tym prezentowane będą krótkie informacje na temat nowości dotyczących osteoporozy, w tym, czynników ryzyka, rozpoznawania, leczenia choroby. Informacje tę będą oparte głównie na bazie Medscape. Będą one przygotowywane przy pomocy lekarzy Katedry i Kliniki Nefrologii, Dializoterapii i Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

  2009 październik

Martwica żuchwy

Migotanie przedsionków a stosowanie bisfosfonianów

Mikrouszkodzenia kości

  2007

Omówienie wybranych artykułów dotyczących osteoporozy

  2006-12-15

Przygotowali:
Lek. med. Dorota Bartuszek
Katedra i Klinika Nefrologii, Dializoterapii i Chorób Wewnętrznych Akademii Medycznej w Warszawie
Lek. med. Tomasz Bartuszek
Samodzielny Publiczny Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej dla Szkół Wyższych w Warszawie

Izoflawony soi chronią kobiety w okresie pomenopauzalnym przed utratą masy kostnej

Soy isoflavones attenuate bone loss in early postmenopausal Chinese women: A single-blind randomized, placebo-controlled trial.
Ye YB, Tang XY, Verbruggen MA, Su YX
European Journal of Nutrition, 2006, 45, 327-334

Wcześniejsze badania wykazały, że izoflawony w dawce 40-99 mg dziennie maja niejednoznaczny wpływ na zapobieganie utracie masy kostnej u kobiet w okresie pomenopauzalnym. W obecnej pracy oceniono wpływ większych dawek izoflawonów na masę kostną. Stosowanie izoflawonów mogłoby być istotnym alternatywnym dla hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) sposobem postępowania u kobiet w okresie pomenopauzalnym, który przyczyniłby się do utrzymania prawidłowej masy kostnej, bez ryzyka wystąpienia działań niepożądanych, związanych ze stosowaniem HTZ. Preparaty zawierające izoflawony mogą być takim skutecznym i bezpiecznym sposobem postępowania.

Naukowcy z Sun Yat-sen University w Guangzhou, w Chinach, przeprowadzili badanie z udziałem 90 kobiet w wieku od 45 do 60 lat (średnio 52 lata) w okresie pomenopauzalnym (1 do 5 lat, średnio 2,5 roku po menopauzie), które otrzymywały placebo, 84 mg lub 126 mg izoflawonów soi przez 6 miesięcy. Indeks masy ciała (BMI) był u badanych niższy od 30. W celu opracowania wyników brano pod uwagę gęstość mineralną kości (BMD), mierzoną w obrębie kręgosłupa lędźwiowego i bliższej części kości udowej za pomocą badania DXA: na początku badania i po 6 miesiącach obserwacji. Oznaczano stężenie osteokalcyny, aktywność fosfatazy zasadowej w surowicy oraz stężenie dezoksypirydynoliny w moczu, na początku badania, po 3 miesiącach, a następnie 6 miesiącach terapii. Przy analizie wyników uwzględniano wiek badanych, czas, jaki upłynął od menopauzy, ciężar ciała, wzrost, dzienne zapotrzebowanie na wapń i białko.

  1. Zaobserwowano istotny wzrost gęstości mineralnej kości w badaniach densytometrycznych kręgosłupa i szyjki kości udowej u kobiet przyjmujących izoflawony, proporcjonalny do dawki leku.
  2. Stwierdzono istotne obniżenie stężenia dezoksypirydynoliny w moczu po 12 tygodniach obserwacji, ale już nie po 24 tygodniach.
  3. Nie obserwowano istotnych zmian stężenia osteokalcyny i aktywności fosfatazy zasadowej w surowicy.

Istotny efekt działania izoflawonów soi na zmniejszenie ubytku masy kostnej u kobiet we wczesnym okresie pomenopuazalnym, proporcjonalny do dawki, może zależeć od ich antyresorpcyjnego działania.

Autorzy proponują dawkę 126 mg dziennie jako skuteczną w zapobieganiu ubytkowi masy kostnej.

Ograniczeniem pracy jest mała grupa chorych i krótki okres obserwacji.


Bazedoxifen podawany z preparatami skoniugowanych estrogenów może łagodzić objawy menopauzy

Bazedoxifene with conjugated estrogens may treat menopausal symptoms
van Duren D
Doniesienie zjazdowe: American Society for Reproductive Medicine 62nd Anual Meeting, 24 października 2006r.

Kombinacja selektywnego modulatora receptora estrogenowego (SERM) – bazedoxifenu (BZA) ze skoniugowanymi estrogenami (CEs) może być alternatywną formą leczenia w stosunku do hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet po menopauzie – wyniki tego badania przedstawiono na organizowanym, co roku spotkaniu American Society for Reproductive Medicine w październiku 2006 roku.

Bazedoxifen jest lekiem zapobiegającym osteoporozie pomenopauzalnej, działającym na receptory estrogenowe, przez które może selektywnie pobudzać lub hamować procesy estrogenozależne w tkankach docelowych. Estrogeny skoniugowane (CEs) stosowane są w prewencji atrofii pochwy i objawów naczynioruchowych, związanych z menopauzą, takich jak np. uderzenia gorąca. Jednoczesne stosowanie BZA i CEs tworzy tkankowo selektywny kompleks, szczególnie korzystnie działający na redukcję objawów wypadowych.

Do randomizowanego badania, z podwójnie ślepą próbą włączono 408 zdrowych kobiet, minimum 1 rok po menopauzie, u których grubość warstwy endometrium wynosiła poniżej 5 mm oraz, u których występowały, co najmniej 4 objawy naczynioruchowe w ciągu dnia. Pacjentki zakwalifikowano do kilku grup, przyjmujących leki w określonych kombinacjach oraz placebo. Otrzymywały: BZA w dawce 5 mg, 10 mg, 20 mg wraz z 0,3 lub 0,625 mg CEs. Pięć następnych grup otrzymało placebo, 0,3 mg CEs, 0,625 mg CEs, BZA lub 0,625 mg CEs plus octan medroksyprogesteronu w dawce 2,5 mg (MPA).

Grubość warstwy endometrium mierzona była w badaniu USG transwaginalnym po 28 dniach i 84 dniach badania. Każdy epizod uderzenia gorąca oraz plamienia odnotowywany był w dzienniczku.

Po 84 dniach podsumowano wyniki badania:

  1. Terapia samymi preparatami skoniugowanych estrogenów wpływała na wzrost grubości endometrium.
  2. Zmniejszenie grubości endometrium było odwrotnie proporcjonalne do wielkości dawki bazedoxifenu.
  3. Znacząca redukcja uderzeń gorąca występowała w grupach przejmujących estrogeny skoniugowane w dawce 0,3 mg, 0,625 mg oraz w grupie przyjmującej połączenie 0,625 mg CEs z octanem medroksyprogesteronu w dawce 2,5 mg.
  4. Wszystkie dawki BZA (5 mg, 10 mg i 20 mg) w połączeniu z 0,625 mg CEs oraz BZA w dawce 5 mg z 0,3 mg CEs najlepiej wpływały na redukcję ilości uderzeń gorąca na dobę w porównaniu do pozostałych sposobów leczenia.
  5. U 91,9% kobiet w czasie badania nie obserwowano krwawienia ani plamienia z dróg rodnych.

Podsumowując, połączenie w terapii BZA z CEs charakteryzowało się największą skutecznością w redukcji objawów naczynioruchowych oraz powodowało minimalne wahania grubości endometrium.

  2006-11-23

Przygotowała: dr Anna Kohmann-Golc
Katedra i Klinika Nefrologii, Dializoterapii i Chorób Wewnętrznych
Akademia Medyczna w Warszawie

Obecnie zalecane dzienne spożycie witaminy D może nie być optymalne

Estimation of optimal serum concentrations of 25-hydroxyvitamin D for multiple health outcomes
Bischoff-Ferrari HA, Giovannucci E, Willett WC, Dietrich T, Dawson-Hughes B
American Journal of Clinical Nutrition, 2006, 84, 18-28

W czerwcu 2006 roku w American Journal of Clinical Nutrition ukazało się praca definiująca optymalne stężenie witaminy D w surowicy. Badacze z Harvard School of Public Health w Bostonie w Stanach Zjednoczonych sugerują, że przy obecnie zalecanym dziennym spożyciu witaminy D u większości osób nie dochodzi do osiągnięcia wystarczającego stężenia tej witaminy w surowicy. Naukowcy powołują się na wyniki badań, które oceniały stężenie 25(OH)D w surowicy w stosunku do gęstości tkanki kostnej, funkcji kończyn dolnych, stanu uzębienia, ryzyka upadków i złamań oraz ryzyka wystąpienia raka jelita grubego. Dla osiągnięcia optymalnego stanu dla wymienionych punktów końcowych najczęściej zalecane stężenie witaminy 25(OH)D w surowicy zaczyna się od wartości 75 nmol/l (30 ng/ml), a najlepiej, aby pozostawało w granicach 90-100 nmol/l (36-40 ng/ml). U większości osób z badanej populacji nie udało się uzyskać takich stężeń przy obecnie zalecanym dziennym spożyciu 200 j.m. witaminy D u młodych dorosłych i 600 j.m. u starszych. Wyniki przeprowadzonego badania wykazały, że aby osiągnąć przynajmniej u 50% populacji stężenie witaminy D na poziomie 75 nmol/l, potrzebne jest spożycie 1000 lub więcej j.m. (40µg) na dobę tej witaminy. Jakie byłyby skutki spożycia większych dobowych dawek witaminy D dla całej dorosłej populacji nie jest jasne. Zagadnienie to powinno stać się przedmiotem osobnego badania.


Teryparatyd (rekombinowany ludzki parathormon 1-34) nie jest kosztoefektywnym lekiem pierwszego rzutu w leczeniu osteoporozy

The cost-effectiveness of therapy with teriparatide and alendronate in women with severe osteoporosis.
Liu H, Michaud K, Nayak S, Karpf DB, Owens DK, Garber AM
Archives of Internal Medicine, 2006, 166, 1209-1217

Opracowanie na podstawie informacji redakcji medycznej agencji Reuters ( Nowy York, 15 czerwca 2006), dotyczącej badania przeprowadzonego na Uniwersytecie w Stanford w Kalifornii, którego wyniki opublikowano w Archives of Internal Medicine (12 czerwca 2006).

Zespół badaczy porównał koszty i skuteczność terapii osteoporozy pomenopauzalnej u kobiet z wysokim ryzykiem złamania w czterech grupach wg różnych strategii leczenia: grupie kobiet otrzymujących a) preparaty wapnia z witaminą D, b) alendronian przez 5 lat, c) teryparatyd przez 2 lata oraz d) teryparatyd przez 2 lata a następnie alendronian przez 5 lat. Oceniano koszty prowadzonego leczenia oraz jego skuteczność za pomocą współczynnika QALY (quality adjusted life year, wydłużenie życia o 1 rok w dobrym stanie zdrowia) biorącego pod uwagę stan zdrowia i jakość życia pacjenta w okresie jednego roku.

Wyniki badania jednoznacznie pokazały, że terapia samym teryparatydem jest ponad kilkunastokrotnie droższa, a przy tym przynosi zbyt małe korzyści kliniczne w stosunku do leczenia prowadzonego wyłącznie samym alendronianem. W grupie pacjentek z prowadzoną terapią sekwencyjną teryparatyd/alendronian koszty leczenia były, co prawda nieco niższe, jednakże nadal znacznie przewyższały koszty leczenia samym bisfosfonianem. W swojej pracy autorzy podkreślają, że fakt nieopłacalności terapii teryparatydem związany jest głównie z wysoką ceną tego leku. Z przedstawionych tu powodów badacze z Uniwersytetu w Stanford postulują obecnie zastosowanie teryparatydu jedynie u kobiet z najwyższym ryzykiem złamań i u których obserwuje się złą tolerancję leczenia standardowego.


Uaktualnione wytyczne dotyczące postępowania w osteoporozie u kobiet po menopauzie

Menopause; 2006, 13, 340-367

W majowo-czerwcowym numerze „Menopause” opublikowane zostały najnowsze wytyczne Północnoamerykańskiego Towarzystwa Menopauzy (NAMS) dotyczące rozpoznawania, zapobiegania oraz leczenia pomenopauzalnej osteoporozy. Materiały te są bardzo wartościowym źródłem informacji, które bez wątpienia przydatne będą wszystkim, którzy zajmują się problemem osteoporozy, i których celem jest zmniejszenie ryzyka złamań oraz poprawa stanu zdrowia i jakości życia tych chorych.

Wielu klinicystów i naukowców, specjalistów w dziedzinie chorób metabolicznych kości oraz chorób kobiecych zrewidowało poprzednie stanowisko Towarzystwa z 2002 roku i wypracowało wspólne zalecenia, które następnie zostały zaaprobowane przez Zarząd NAMS.

Zalecane postępowanie diagnostyczne pod kątem osteoporozy u kobiet w okresie pomenopauzalnym obejmuje:

  • wywiady chorobowe,
  • badanie fizykalne,
  • badania dodatkowe
  • ocenę obecności potencjalnych czynników ryzyka złamania kości, takich jak:
    • zaawansowany wiek,
    • obciążenia genetyczne,
    • obecność czynników środowiskowych (niską podaż wapnia i witaminy D, palenie tytoniu).

Główne czynniki ryzyka złamania osteoporotycznego to:

  • starszy wiek chorej
  • niska gęstość mineralna kości
  • poprzednio występujące złamanie w okresie dorosłości

W ramach postępowania leczniczego zaleca się w pierwszej kolejności korzystanie z metod nie farmakologicznych takich jak:

  • zbilansowana dieta,
  • odpowiednie spożycie wapnia i witaminy D,
  • odpowiedni program ćwiczeń,
  • rzucenie palenia,
  • unikanie nadmiernego spożycia alkoholu,
  • zapobieganie upadkom.

U kobiet, u których należy wdrożyć leczenie farmakologiczne poleca się stosować:

  • bisfosfoniany,
  • selektywne modulatory receptora estrogenowego,
  • parathormon,
  • estrogeny,
  • kalcytoninę.

Kilka praktycznych zaleceń z przedstawionego opracowania (dotyczy kobiet po menopauzie)

Wskazania do badania densytometrycznego:

  • Wiek >= 65 lat
  • Obecność chorób powodujących ubytek masy kostnej
  • U kobiet w wieku < 65 r.ż. gdy:
    • Przebyte wcześniej złamanie kości (poza czaszką, twarzoczaszką, łokciem, palcami) po menopauzie
    • BMI < 21 lub ciężar ciała < 57,7 kg
    • Przebyte złamanie bliższej części kości udowej u rodziców
    • Aktualne palenie tytoniu

Preferowana lokalizacja badania DXA
Preferuje się ocenę badania densytometrycznego w 3 fragmentach szkieletu:

  • Szyjka kości udowej
  • Total hip (fragment bliższej części kości udowej, badany jednocześnie z badaniem szyjki kości udowej)
  • Kręgosłup lędźwiowy w projekcji tylno-przedniej
Podstawą do podejmowania decyzji leczniczych jest najniższy wynik (T-score) z trzech badanych miejsc.

Markery metabolizmu kostnego
Nie zaleca się rutynowego stosowania oznaczania markerów metabolizmu kostnego w codziennej praktyce.

Kwalifikacja do leczenia farmakologicznego
Decyzja o leczeniu farmakologicznym zależy od obecności wybranych klinicznych czynników ryzyka złamania kości i odpowiedniego wyniku badania DXA.

Leczenia farmakologicznego wymagają wszystkie kobiety w okresie pomenopauzalnym z:

  • przebytym złamaniem kręgosłupa (niezależnie od wyniku DXA)
  • wynikiem T-score <= -2,5 w jednym z trzech wymienionych wyżej fragmentów szkieletu w badaniu DXA
  • wynikiem T-score od –2,0 do –2,5 z jednoczesną obecnością, co najmniej jednego z następujących czynników:
    • szczupła budowa ciała
    • przebyte niskourazowe złamanie kości po menopauzie
    • złamanie biodra u rodziców

Bisfosfoniany (alendronian i ryzedronian) zostały uznane za leki pierwszego rzutu w leczeniu farmakologicznym osteoporozy.


  2006-11-06

Picie napojów typu cola wpływa na obniżenie gęstości mineralnej kości u kobiet

Colas, but not other carbonated beverages, are associated with low bone mineral density in older women: The Framingham Osteoporosis Study
Tucker KL, Morita K, Qiao N, Hannan MT, Cupples LA, Kiel DP
Am J Clin Nutr, 2006, 84, 936-942

Picie napojów typu cola może zmniejszać gęstość kości poprzez wpływ kofeiny, fruktozy, fosforanów lub wpływ wszystkich tych czynników razem.

  • Spożycie napojów typu cola może być związane ze zmniejszeniem gęstości kości w zakresie bliższej części kości udowej u kobiet.
  • Nie wykazano takiego wpływu u mężczyzn.
  • Nie wykazano też niekorzystnego wpływu na gęstość mineralną w zakresie kręgosłupa u kobiet i mężczyzn.
  • Nie wykazano negatywnego wpływu gazowanych napojów innych niż typu cola na gęstość kości.

Badania wykonano u 1413 kobiet i 1125 mężczyzn. Średnia wieku wynosiła 59 lat. Obserwacje trwały 4 lata.

Kobiety, które piły napoje typu cola codziennie, miały istotnie niższą gęstość kości w zakresie szyjki kości udowej i total hip w porównaniu do tych, które piły te napoje rzadziej niż 1 raz w miesiącu. Podobne wyniki uzyskano przy ocenie wpływu spożycia coli dietetycznej.

Średnie spożycie gazowanych napojów wynosiło 6 razy na tydzień u mężczyzn i 5 razy u kobiet. Spożycie coli dietetycznej wynosiło średnio połowę całego spożycia coli.


Niskie stężenie testosteronu jest związane ze zwiększonym ryzykiem złamania kości u starszych mężczyzn

Low testosterone associated with fracture risk in older men
Doniesienie zjazdowe, XXVIII Zjazd ASBMR, Filadelfia, USA, 16.09.2006.

Starsi mężczyźni z obniżonym stężeniem testosteronu mają większe ryzyko złamania kości.

1/3 złamań osteoporotycznych występuje u mężczyzn.

Badania wykonano w Australii u 609 mężczyzn po 60 r.ż. (średnia wieku 72 lata). Obserwacja trwała 6 lat. U 113 mężczyzn wystąpiło w tym okresie co najmniej 1 złamanie kości po niewielkim urazie. Mężczyźni, u których wystąpiło złamanie kości byli starsi (najczęściej po 70 r.ż.) od tych bez złamań. Najczęściej mieli niższy ciężar ciała, byli niżsi, mieli niższe BMD w zakresie kręgosłupa, niższe spożycie wapnia oraz niższe stężenie całkowitego i wolnego testosteronu.

Testosteron całkowity i wolny był niezależnym czynnikiem ryzyka złamania kości. Ryzyko jakiegokolwiek złamania kości wzrastało o 40%, a złamań pozakręgosłupowych o 50% przy obniżeniu stężenia testosteronu o 1 odchylenie standardowe.

Nie jest jasny mechanizm wpływu testosteronu na zwiększanie ryzyka złamania kości. Testosteron może zmniejszać siłę mięśniową, co może wpływać na większe ryzyko upadku. Niskie stężenia testosteronu nie miało związku z niskimi wartościami BMD.


Statyny mogą zmniejszać ryzyko złamania kości

Statin use and fracture risk. Study of a US veterans population
Richard E. Scranton, Melissa Young, Elizabeth Lawler, Daniel Solomon, David Gagnon, J. Michael Gaziano
Arch Intern Med, 2005, 165, 2007-2012

Badania dotyczyły wszystkich 91052 weteranów wojskowych (95,3% stanowili mężczyźni) objętych systemem opieki medycznej w stanie Nowa Anglia, USA. 28063 spośród nich przyjmowało statyny, 2195 osób otrzymywało inne leki obniżające stężenie lipidów. Pozostali nie otrzymywali żadnych leków obniżających stężenie lipidów.

Przyjmowanie statyn zmniejszyło ryzyko złamania wszystkich kości o 36% w stosunku do osób nie przyjmujących leków, a o 32% w stosunku do grupy przyjmującej inne niż statyny leki obniżające stężenie lipidów.

Nie określono w analizie dokładnie wpływu czasu i dawki przyjmowania statyn, chociaż wyższe dawki statyn zmniejszały ryzyko złamania kości w większym stopniu.

Autorzy proponują różne mechanizmy przeciwzłamaniowego efektu statyn:

  • zmniejszenie stanu zapalnego prowadzącego do zwiększenia utraty masy kostnej
  • poprawę funkcji małych naczyń
  • zahamowanie przemiany mewalonianu, co prowadzi do zwiększenia produkcji białek kości

Wyniki innych prac nie są jednoznaczne co do wpływu statyn na redukcję ryzyka złamania kości.




Liczba wejść na strony serwisu:
141954
(od 2006-01-21)